Homepage | Menu | About


İstihbarat Çarkı

Bu yazıda İstihbarat Döngüsündeki dört temel madde ve bunların derinlemesine açıklamalarına dair bilgilere yer verilmiştir. Click for English.

İstihbarat Çarkı Nedir?

İstihbarat Çarkı Nedir? Yukarıda eklemiş olduğum örnekte de görüldüğü üzere istihbarat çarkı, istihbarat sayesinde elde edilen verilerin düzenli ve sistematik şekilde işlenmesi demektir. Bu çark, sonsuz döngüye ve kendini sürekli yenileyen bir işleyişe sahiptir. Ayrıca istihbarat faaliyetleri kesintisiz süren çalışmalardır. Bu nedenle temel olarak bu metodolojiye benzer birçok farklı kurumun, birçok farklı istihbarat verisini işleme yöntemi bulunmaktadır. Ancak bunları 4 ana dalda incelemek gerekirse:

• İstihbarat İhtiyacının Tespiti: İstihbaratın birinci evresi olan İstihbarat İhtiyacının Tespiti, istihbarat döngüsünün başlaması ve devamlılığı için önemli bir yere sahiptir. Bu kısımda istihbaratı elde edecek kuruma, istihbaratı eden edecek kurum veya kuruluş tarafından gerekli ana bilgiler verilerek, istihbaratı elde edecek kurumdan daha fazla sonuç alınması hedeflenmektedir. Böylece döngü başlamış olur ve son aşamasına kadar sorumluluğu istihbarat kurumu taşır.

• İstihbaratın Toplanması: İstihbaratın ikinci evresinde, istihbaratı talep eden kurum veya kuruluş, istihbarat çarkından tamamen uzaklaşmış olur ve işlerin tamamı istihbarat kurumuna kalmıştır. Çarkın bu aşamasında, istihbarat sürecinin temel yapıtaşı olan “veri toplama” kısmı görev almaktadır. Bu aşamada veri toplama süreci kurumun kendi yöntemleri ile devam ederken, elde edilen veriler açık ve kapalı olarak ikiye ayrılmaktadır. Gazete, kitap, dergi, radyo ve televizyon gibi kaynaklar herkesin erişebileceği kaynaklar olduğu için bu kısımda Açık kaynaklar olarak adlandırılır. Bir diğer tabirle OSINT’i oluşturan Open-Source kelimesinin farklı ifadesidir.

Açık ve herkesin erişebileceği kaynakların yanı sıra “veri toplama” aşamasında istihbarat kurumlarının farklı metot ve yöntemlere başvurarak elde ettiği verilere de Kapalı istihbarat verileri olarak ifade edilir. Peki, verileri topladıktan sonra yapılması gereken işlemlere göz atacak olursak.

• İstihbarat Verisinin İşlenmesi: İstihbaratın üçüncü evresinde, önceki evrede toplanan verilerin işlenmesi ve değerlendirilmesi bulunmakta. İstihbarat verilerini toplarken iki bölüme ayırmıştık. Bu filtreleme yöntemi verileri Açık ve Kapalı olarak iki farklı kategoriye ayırmamızı sağladı. Kategorize edilen veriler için sıradaki yöntem değer biçme ve tasnif etmek kısmıdır. Bu kısımda öncelikle verilerin doğruluğu sorgulanır. Kurumlara ait çeşitli kaynaklar tarafından doğrulanan veriler, gelen talep üzerine ne tür ve ne derecede kullanılabileceği şeklinde kıymetlendirilir. Detaylı şekilde açıklamak gerekirse. Tasnif bu evrede ilk kısımdır. Verilerin değerlendirilmesinde tasnif işlemi sayesinde benzer veriler bir araya getirilir. Bir diğer aşama verilerin kıymetlendirilmesi bir diğer deyimle değer biçilmesidir. Kıymetlendirme aşamasında benzer veriler çeşitli yöntemler ile kaynağın doğruluğu ve güvenine göre derecelendirilir. Son aşamada ise elde edilen veriler yorumlanır. Makalemin başında da söylediğim üzere. İstihbarat, akıl yürütür ve sonuçlara ulaşır. Ve böylece son evreye geçilmiş olur.

• İstihbarat Verisinin Kullanılması: İstihbaratın dördüncü ve son evresinde, bir önceki evrede değerlendirip, yorumlamış olduğumuz verilerin kullanılması ve yayımlanması vardır. Senaryo bazlı örneklendirecek olursak bu tür bir çark sonucunda elde edilen veriler yorumlandıktan sonra gerekli analiz ve yöntemlere dayanılarak, istihbarat verisini talep eden kuruma iletilir. Bu tür bir döngünün sonuna ulaşmış gibi görünse de, tam tersi şekilde tekrar ilk basamağa dönmekteyiz. Bu yüzden istihbarat döngüsü sonsuzdur. Kendini sürekli tazeleyen bir yapıya sahiptir.

Konunun devamı olarak Temel İstihbarat serisinin 3. yazısı olan İstihbaratın Temel İlkeleri yazısını okumak için tıklayınız.

İstihbaratın Temel İlkeleri • Temmuz 11, 2022

·