Homepage | Menu | About


İstihbarat ve İstihbaratın Önemi

Bu makalede İstihbaratın Tanımı, Kelimenin Kökeni, İstihbaratın Önemi, İstihbarat Verilerinin Nasıl İşleneceğine dair bilgilere yer verilmiştir.
Click for English.

Özet

İstihbarat, günlük hayatta yaşanan olaylar karşısında aklın kullanılmasıyla, uyum sağlamasıyla, bilgi ve tecrübelerin ışığında hayata geçirme yeteneğini ifade etmektedir.
En basitten, en karmaşık olaylara kadar hayatın her alanında ve anında istihbarat yer almaktadır. İstihbarat her şeyden önce aklın ve zekanın kullanılmasıyla ilgilidir. En basit ve temel olarak; akıl yürütme, planlama, soyut düşünme, kavrama, öğrenme ve tecrübeler eşliğinde bunlardan ders çıkarma. Bunların hepsi bir istihbarat sürecidir. Ancak istihbarat sadece bunlardan ibaret değildir.

İstihbarat Nedir?

İstihbarat kelime anlamı açısından bakıldığında Türkçe’ye, Arapça’dan geçmiştir. Kelime kökeni olarak Arapçada geniş zamanı ifade eden “İstihbar” kelimesinin çoğulu olarak Türkçede anlam kazanmıştır. Anlam olarak, “haberler” , “yeni haber” , “yeni bilgi” anlamlara gelmektedir. Teknik olarak ise, “İstihbarat, haberlerin (ham bilgilerin) işlenmesi sonucu üretilen bir ürün veya bilgidir.” İstihbarat, akıl yürütme, planlama, veri toplama gibi faaliyetler ile ham bilgileri değerlendirip bir sonuca varmaktır. Böylece istihbarat faaliyetleri ile elde edilen bilgiler, yine istihbarat faaliyetlerinde kullanılmaktadır. Böylece elde edilen bilgiler büyük bir öneme sahiptir. Bu durumda istihbarat ne derece önemlidir?

İstihbarat Neden Önemlidir?

İstihbaratın kelime anlamını tam anlamıyla kavradığımızda istihbaratın neden önemli olduğunu anlamak daha kolay olmaktadır. Çünkü, istihbarat bilgi demektir. İstihbaratın önemi, Geleceği görebilmek, oluşabilecek muhtemel sorunlar hakkında önceden bilgi sahibi olabilmek, olayların ve bilgilerin gerçek nedenlerine ve kaynaklarına ulaşabilmek demektir ve istihbarat bu nedenle önemlidir. Haber ham bilgidir. İstihbarat verisinin üretilebilmesi için ham bilgilerin sistematik şekilde işlenilebilmesi gerekmektedir. Önemli bir istihbarat bir diğer deyimle haber, doğru şekilde işlenmediği takdirde yanlış sonuçlara ve olay örgüsüne neden olabilir. Öyleyse bir istihbarat verisi nasıl işlenir?

İstihbarat Verisi Nasıl İşlenir?

İstihbarat verisinin işlenmesinin birçok yöntemi vardır. Gerçekleşmiş veya gerçekleşecek bir olay hakkında toplanan ham bilgi yorumlama ve akıl yürütme ile aşamalardan geçirilerek işlenir. Yorumlama yani tasnif istihbarat verisinin işlenmesinin ilk aşamasıdır. Bu aşamada ham bilgiler arasından benzer bilgiler bir araya getirilir ve yorumlanır. İşlenme konusunda bir diğer başlığımız ise kıymetlendirme yani değer biçme olarak da söylenebilir. Bu işlemde daha önce tasnif edilen verinin değerlendirilmesidir. Bu aşamada verinin kaynağı, güvenilirliği, doğruluğu gibi unsurlar değerlendirilerek yorum yapılır. Yapılan yorum kesin bir sonuca ulaşabilmek için mevcut istihbarat verilerine dayanılarak gelişmelerin bir benzeri durumların anlam ve önemini ortaya koyma işlemidir. Son olarak ise, bu aşamalardan geçirilen istihbarat verilerinin ihtiyacı olan kurum ve kuruluşlara gerekli zamanlarda ve uygun raporlama ile ulaştırılmasıdır. Ve böylece istihbarat çarkı tamamlanır. Çoğu istihbarat kurumu bu düzene farklı isimler vermiştir. İstihbarat çarkı, İstihbarat döngüsü, İstihbarat düzeni gibi isimler bulunmaktadır. Ancak hepsi aynı metodolojinin farklı isimlendirilmesidir. Bu çark çoğu zaman 4 temel basamaktan oluşsa da, daha fazla filtrelendirme gerektiği sürece farklı kategori ve sınıflara da ayrılabilmektedir.

Böylece temel kısımlardan sıyrılarak, istihbaratın terimlerine kısa bir yolculuğa çıkalım. Peki, nedir bu istihbarat çarkı?

Temel İstihbarat serisinin 2. yazısı olan İstihbarat Çarkı yazısını okumak için tıklayın.

İstihbarat Çarkı • Temmuz 4, 2022


Temmuz 4, 2022 · istihbarat, çarkı, veri, güvenlik, operasyonları, roadmap

·